كوچك يا بزرگ كردن بخش :.

چه کسانی در معرض پارگی رباط صلیبی قدامی زانو قرار می گیرند

گفتگو، سیّد حسن موسوی. رباط متقاطع جلویی (صلیبی جلویی یا قدامی) یکی از رباط های مهم داخلی مفصل زانو است که مهم ترین وظیفه آن، محدود کردن حرکت استخوان درشت نی به جلو و چرخش داخلی آن در عمل صاف کردن زانو می باشد. رباط مذکور در یک زنجیره حرکتی بسته از حرکت استخوان ران به سمت عقب، روی درشت نی ثابت، جلوگیری می کند. دکتر رضا اعرابیان، متخصص ارتوپدی شاغل در مرکز آموزشی - درمانی شهید رجایی درباره پارگی این رباط و نشانه‌های آن، شایع ترین علل آسیب، عوامل پارگی و روش‌های تشخیص پارگی، توضیحاتی به شرح زیر داد:

 

نشانه های آسیب دیدگی

دکتر اعرابیان، نشانه های آسیب دیدگی را شامل موراد زیر دانست:

·         به طور معمول، افراد آسیب دیده عنوان می کنند که زمان آسیب در حین چرخش شدید و ناگهانی زانو صدایی از زانو شنیده اند و بلافاصله دچار درد شدید زانو شده اند.

·         به طور معمول، بعد از آسیب در دو ساعت اول، زانو متورم و گرم می شود.(لازم است بیمار برای کنترل تورم، روی نواحی متورم اطراف مفصل، یخ بگذارد و هر دو تا سه ساعت یک بار، هر بار به مدت شش تا هشت دقیقه این کار را انجام بدهد)

·         فرد آسیب دیده احساس بی ثباتی در زانو می کند و می گوید که در راه رفتن و تغییر جهت دادن زانویش خالی می کند.

·         بعضی از بیماران فقط در حالت تند رفتن، دویدن یا از پله پایین آمدن، دچار درد یا خالی کردن زانو می‌شوند .

 

شایع ترین علل

به گفته این متخصص ارتوپدی، هنگامی رباط متقاطع جلویی پاره می شود که در اثر ضربه انتهای فوقانی درشت نی(تی بیا) نسبت به ران(فمور) به سمت جلو رانده شود یا زانو به طور شدید به سمت عقب حرکت کند و در عین حال، چرخش کند. شایع ترین مکانیسم پارگی رباط مذکور چرخش زانو به خارج به همراه انحراف آن به داخل است. در زمانی که فرد بر روی اندام مربوطه تکیه دارد و به صورت ناگهانی به سمت مقابل می چرخد و تغییر جهت می دهد، محل پارگی ممکن است در ناحیه اتصال این رباط به انتهای تحتانی ران، انتهای فوقانی درشت نی و یا در وسط باشد.

 

عوامل پارگی

·         ورزش: پارگی این رباط در اغلب ورزش ها بویژه ورزش های تماسی، مثل: فوتبال، والیبال، بسکتبال، کشتی و ورزش های رزمی در کشور ما اتفاق می افتد.

·         تصادفات: تصادف وسایل نقلیه (اتومبیل، موتور سیکلت) نیز از عوارض شایع پارگی رباط قدامی زانو هستند. در مرکز آموزشی - درمانی شهید رجایی، به علت ارجاع بیماران تصادفی، موارد زیادی دیده می شود.

·         سقوط از ارتفاع

 

 روش های تشخیص

پزشک متخصص ارتوپدی شاغل در مرکز آموزشی - درمانی شهید رجایی، روش های درمان را اینگونه معرفی کرد:

·         شرح حال بیمار.

·         تست های بالینی(مثلا تست ADTو تست لاچمن) که توسط جراح ارتوپدی باید انجام شود .

·         ام آر ای(MRI)  به میزان زیادی آسیب یا عدم آسیب را مطرح می کند. در حقیقت با یقین بیشتری ضایعه را نشان می دهد.

·         رادیوگرافی ساده – که البته به طور معمول، عادی است مگر آنکه همراه با شکستگی هایی در سطح مفصلی استخوان درشت نی باشد.

·         آرتروسکوپی. آخرین قدم در معاینه شخص بیمار با چنین پارگی است که جراح به صورت مستقیم با دستگاه آرتروسکوپ، پارگی رباط را مشاهده می کند.

نکته: در صورتی که پارگی رباط عمل جراحی نشود، زانو دچار عوارضی مانند پارگی مینیسک و آرتروز می شود. بنابراین بهتر است عمل جراحی بازسازی رباط صلیبی انجام شود.

 

 

روشهای درمان:

بنا به اظهار دکتر اعرابیان، به طور کلی، درمان رباط صلیبی قدامی، شامل:  جراحی( باز و آرتروسکوپی) و غیر جراحی است.

وی افزود که فیزیوتراپی در هر دو روش غیرجراحی و جراحی (گاهی حتی قبل از عمل جراحی) به منظور تسریع و افزایش کیفیت روند درمانی موثر است و هدف از انجام فیزیوتراپی، تقویت عضله چهار سر ران می باشد که به عنوان تثبت کننده ثانویه زانو در حرکت به جلوی « تی بیا» بر روی «فمور»عمل می کند.

 

عوارض احتمالی پس از جراحی :

این پزشک متخصص درباره عوارض احتمالی پس از جراحی اظهار کرد:

·         تورم: ایجاد تورم در مفصل بعد از جراحی طبیعی است و ممکن است کمی از آن تا مدتی باقی بماند.

·         درد: اوایل بعد از جراحی درد وجود دارد که از شدت آن کاسته شده و در نهایت در برخی حرکات زانو درد خود را نشان می دهد.

·         بی حسی: ممکن است در جلوی زانو، اطراف محل جراحی، بیمار بی حسی داشته باشد که به علت آسیبی است که اعصاب حسی سطحی جلوی زانو در هنگام جراحی دیده و به طور معمول تا مدت زمان زیادی این بی حسی وجود دارد.

·         آسیب بافت جایگزین: بافت جایگزین شده حدوداً پنج ماه وقت لازم دارد تا خون گیری مجدد کند، اما از نظر بافت شناسی این زمان تا یک سال طول می کشد.

نکته: رباط جدید پس از جراحی تا چندین ماه در ضعیف ترین وضعیت خود می باشد، بنابراین بیمار تا ماه ها نباید مثل زانوی سالم با زانوی جراحی شده رفتار کند و باید احتیاط بسیار داشته باشد تا به رباط جدید آسیب نزند.

 

ورزش و نرمش های لازم بعد از بازسازی لیگامان یا رباط صلیبی قدامی :

دکتر اعرابیان در مورد ورزش و نرمش های لازم بعد از بازسازی لیگامان یا رباط صلیبی قدامی، گفت:

 ·         به پشت دراز بکشید. زانوی طرف مبتلا را به آرامی خم کرده، چند لحظه در همین حال بمانید و سپس به آرامی پا را به وضعیت اول برگردانید. این حرکت را ده مرتبه تکرار کنید.

·         در حالیکه پای شما به طور کامل کشیده است، عضلات چهارسر ران خود را که در جلوی ران قرار دارند به مدت ده ثانیه منقبض کنید. سپس عضله را شل کنید، این نرمش را ده مرتبه تکرار کنید.


آدرس سایت دانشگاه علوم پزشکی قزوین

www.qums.ac.ir

بيشتر