كوچك يا بزرگ كردن بخش :.

عوامل دردهای اسکلتی - عضلانی و علاج آنها

گفتگو، سیّد حسن موسوی. در گیر و دار زندگی، گاه شنونده غُر زدن و ناله کردن برخی از افراد شده ایم که به گفته خودشان دچار دردهای اسکلتی - عضلانی شده اند. خستگی، درد، بی حالی و سوزش، برخی از واژه هایی است که آنان در توصیف بیشتر مشکل خود بیان می کنند و البته ممکن است، یکی از آن افراد، خودمان باشیم. به راستی، ریشه این گرفتاری ها در کجاست و چکار باید کرد تا درگیر آنها نشویم.

به راستی، اگر این به این عارضه ها مبتلا شدیم، به جز خراب کردن روحیه دیگران یا به کار بستن توصیه های غیرعلمی اطرافیان، آیا نمی توان کار دیگری کرد؟ در این زمینه، دکتر سیّد حسن نیک نژاد، متخصص بیماری های عضلانی، طب فیزیکی و توانبخشی، نکاتی را بیان کرده است. ایشان در مرکز آموزشی – درمانی شهید رجایی قزوین، بیماران را مداوا می کند و عوامل، علائم، عوارض و علاج اینگونه بیماری ها را شرح می دهد.

 

دردهایی از نوع حاد و مزمن

دکتر نیک نژاد، درد در بیماران مبتلا به مشکلات اسکلتی - عضلانی را به حاد و مزمن تقسیم کرد و گفت:  منشاء آنها از عضلات، تاندون ها و لیگامان ها است. وی با گفتن اینکه نوع حاد شروعی سریع دارد و می تواند با علائم شدید و برجسته همراه باشد و در نوع مزمن، درد، بیشتر به صورت مبهم و دراز مدت می باشد؛ اظهار کرد: این نوع دردها می تواند محدود به یک منطقه و یا به صورت گسترده‌تر باشند و از انواع آن می توان به دردهای: ناحیه پشت، تاندونی و میوفاسیال اشاره کرد.

عوامل درد

به گفته این پزشک متخصص بیماری های عضلانی، طب فیزیکی و توانبخشی، این نوع دردها که در هر سن یا هر گروه جنسی مشاهده می شود،  می تواند به خاطر استفاده بیش از حد اندام ها، ضربات مستقیم به عضلات و حرکات تند و ناگهانی اسپرین ها (کشیدگی) ایجاد شوند. وی ادامه داد که نوع قرار گرفتن اندام ها، مانند: بد نشستن و یا بی حرکتی طولانی مدت بدن از دیگر عوامل ایجاد این نوع دردها هستند.

علائم بالینی

دکتر نیک نژاد، با اشاره به اینکه درد می تواند محدود به یک ناحیه یا گسترده باشد و یا پس از انجام حرکات بدنی، تشدید شود؛ احساس خشکی در بدن، احساس خستگی بیش از حد، احساس گرمی و سوزش در عضلات، اختلال در خوابیدن، احساس سفتی عضلات، کاهش قدرت فیزیکی، سردرد، احساس تورم دست‌ها و پاها، کوفته شدن بدن و احساس کشیدگی در عضلات را دیگر نشانه های دردهای اسکلتی - عضلانی دانست.

 

 ایشان در مورد سندرم های تونلی بیان کرد که اینگونه دردها در نتیجه تحت فشار قرار گرفتن اعصاب اندام‌ها ایجاد می شوند(مانند: سندرم تونل کارپال، کوبیتال و تارسال). وی اضافه کرد: این دردها به طور معمول، به خاطر استفاده بیش از حد اندام ایجاد می شوند و تمایل به انتشار در مسیر عصب داشته و ممکن است با احساس گزگز و سوزش همراه باشد.

 

تشخیص پزشکی

بنا به اظهار این پزشک متخصص شاغل در مرکز آموزشی – درمانی شهید رجایی قزوین، برای تشخیص پزشکی اینگونه دردها، پزشک با توجه به شرح حال، تاریخچه بالینی و معاینه فیزیکی و در صورت نیاز با استفاده از اقدامات پاراکلینیکی به بررسی بیماری می پردازد.

انجام تست خون(برای درمان بیماری‌های روماتولوژیک احتمالی، مثل آرتریت روماتوئید)، استفاده از اشعه ایکس و گرفتن گرافی ساده(برای درمان بیماری‌ها و آسیب های احتمالی استخوانی)، انجام سی تی اسکن(برای بررسی دقیق تر  ساختارهای استخوانی) و انجام ام. آر. آی (برای بررسی دقیق ساختارهای نرم مانند: عضلات، لیگامان ها، تاندون ها و ساختار عضو)، اقداماتی می باشد که بنا به گفته دکتر نیک نژاد  ممکن است در پروسه تشخیص، مورد استفاده قرار گیرد.

فرایند درمان

دکتر نیک نژاد، با اشاره به اینکه درمان مناسب با توجه به علت زمینه‌ای انجام می شود؛ گفت: روش های درمانی، شامل: اصلاح وضعیت شغلی یا فعالیت فیزیکی، به کار بردن اسپلینت (آتل) برای بی حرکتی مفصل یا اندام، استفاده از گرما و سرما (برای کاهش درد)، استراحت، کاهش استرس‌های روانی، تکنیک های بیوفیدبک (پس خوراند زیستی)، طب سوزنی، فیزیوتراپی، تزریق مواد و بی‌حسی می باشد.

 

نکته ها

·        اینگونه بیماران، باید به پزشک مراجعه کنند تا معاینه کامل، شوند.

·        باید به بیمار اطمینان داده شود که این نوع دردها، ناشی از شکستگی یا تومور نیست.

·         دردهای با منشاء استخوانی، به طور معمول، عمیق و نفوذ کننده تر می باشند، ولی دردهای عضلانی، شدت کمتری دارند.

·        باید توجه داشت که دردهای عضلانی می توانند واکنش ثانویه یک آسیب زمینه ای، واکنش التهابی بدن، کاهش خون رسانی به عضله، عفونت، تومور و اسپاسم عضلانی باشند.

·        درد در ناحیه تاندون ها و لیگامان ها اغلب ناشی از صدمات به آنها می باشد.

·        درد عضلانی که واکنش ثانویه به رگ به رگ شدن یا کشیدگی عضلات باشد با حرکت دادن اندام درگیر، معمولاً، شدید می شود.

·        فیبرومیالژی در گروه سندرم دردهای منتشر در سیستم اسکلتی – عضلانی (علتشان نامشخص است) قرار می‌گیرد. به طور معمول، این بیماری، در بزرگسالان شایع است و زنان بیشتر از مردان، در معرض این بیماری هستند،  بیماری مذکور با دردهای طولانی و منتشر در سیستم اسکلتی – عضلانی مشخص می شود. مناطق دردناک در این بیماری، نسوج نرم (عضلات و تاندون) می باشد و بیماری با خستگی شدید تؤام می باشد. 

·        اینگونه بیماران، درد را شدید توصیف می کنند. دردی که بیشتر عمقی است و می تواند هر دو اندام فوقانی یا تحتانی را درگیر کند.

·        بیماران از اختلال خواب و احساس خستگی در صبح شاکی می باشند.


آدرس سایت دانشگاه علوم پزشکی قزوین

www.qums.ac.ir

بيشتر